Voel jij je vaak verantwoordelijk voor het welzijn van anderen? Heb je het gevoel dat jij alles moet oplossen? Voel je je snel schuldig? Dan heb je waarschijnlijk een groot verantwoordelijkheidsgevoel. 
In dit artikel meer over verantwoordelijkheid en staan we stil bij de vraag: waar stopt jouw verantwoordelijkheidsgevoel als HSP eigenlijk?

Wat is verantwoordelijkheid eigenlijk?

Je bent verantwoordelijk als je

 

  • Bereidt bent aansprakelijk gesteld te worden voor je keuzes
  • Je afspraken nakomt & je best doet
  • Plichtsgetrouw en betrouwbaar bent
  • Je fouten kunt toegeven en herstellen
  • Je eigen verantwoordelijkheid op je neemt
  • De verantwoordelijkheid van de ander bij de ander laat
  • Eerlijk bent naar jezelf
  • Je grenzen kunt aangeven

Verantwoordelijkheid nemen gaat over weloverwogen keuzes maken en daarnaar handelen. Laat dit nu net ook een van de typerende kenmerken van hoogsensitiviteit zijn.

Als je hoogsensitief bent heb je namelijk het zogeheten stop & check (pause-to-check) systeem. Dit systeem zorgt ervoor dat je eerst zorgvuldig de risico’s en kansen inschat voordat je tot actie over gaat.

Oververantwoordelijk

Verantwoordelijkheid kan een mooie kwaliteit zijn, maar ook een valkuil. Wanneer je teveel verantwoordelijkheid neemt, heb je een te groot verantwoordelijkheidsgevoel. Je gaat je dan oververantwoordelijk voelen voor van alles en nog wat. Dit komt meestal voort uit ervaringen met afwijzing zoals bijvoorbeeld pesten of andere situaties waarin je niet je (sensitieve) zelf kon zijn.

Onderliggende patronen van oververantwoordelijkheid zijn:

 

  • Je wilt kritiek vermijden
  • Je bent bang om te falen
  • Je hebt behoefte aan de waardering van anderen
  • Je zegt heel makkelijk ‘ja’ tegen anderen
  • Je voelt je snel schuldig
  • Je bent soms wat aan de serieuze kant 😉
  • Je wilt het graag goed doen
  • Je bent perfectionistisch
  • Je wilt de controle houden
  • Je vind het lastig zaken los te laten

KOPP/KVO: Ben je een (inmiddels volwassen) kind van ouders met psychische problemen? Dan werd je waarschijnlijk al jong verantwoordelijk gesteld voor zaken die nog niet je verantwoordelijkheid waren. Zoals de praktische en/of emotionele zorg voor je ouder(s). Hierdoor heb je mogelijk een scheef beeld van verantwoordelijkheid gekregen.

Hier stopt jouw verantwoordelijkheidsgevoel als HSP

Komt een te groot verantwoordelijkheidsgevoel je bekend voor? Ik zie het vaak bij hoogsensitieve mensen in mijn praktijk. Hoe kun je ervoor zorgen dat deze valkuil weer een kwaliteit wordt? Het is meestal een ingesleten patroon en het kost tijd dit om te buigen.

Laten we eens kijken naar jou. Je verantwoordelijk voelen voor anderen is één ding. Maar hoe verantwoordelijk ben je eigenlijk naar jezelf?

Je bent verantwoordelijk naar jezelf als je

 

  • De verantwoordelijkheid van de ander bij de ander laat
  • Eerlijk bent naar jezelf (wat wil je wel/niet?)
  • Je grenzen kunt aangeven

Hier stopt jouw verantwoordelijkheidsgevoel als HSP in feite. Bij jezelf en bij jouw grenzen. Het kan ongemakkelijk voelen om daarbij stil te staan, omdat er waarschijnlijk gevoelens opkomen van egoïsme, je schuldig voelen en mogelijk ook verwarring. Maar laat je niets aanpraten door dergelijke gevoelens. Eigenlijk zijn ze een extra signaal dat je beter voor jezelf mag zorgen door meer voor jezelf te kiezen.

De ander heeft ook een verantwoordelijkheid

En er speelt nog iets anders mee, namelijk de ander. In tegenstelling tot jou neemt niet iedereen zijn of haar verantwoordelijkheid even serieus. Met als gevolg dat jij of anderen hier soms de dupe van zijn. Je te grote verantwoordelijkheidsgevoel wil dat het liefst gaan oplossen door het dan maar te doen.

Heb je je weleens gerealiseerd dat je dan de ander z’n worsteling op je neemt? En die ander eigenlijk geen ruimte meer krijgt om het zelf aan te gaan? Sterker nog, je houdt het patroon in stand want die ander hoeft zo ook geen verantwoordelijkheid te nemen. Dat lijkt lekker makkelijk (voor die ander en voor jou) omdat dit systeem bekend is. Maar op de lange termijn gaat het aan je vreten, omdat je elke keer jezelf opzij zet voor de ander.

De sleutel: leer achterover te leunen

De titel zegt het al: leun eens wat makkelijker achterover in een situatie. Ga niet redderen, oplossen, mediaten of wat dan ook. Je hoeft het niet op te lossen, 50% van de ontstane situatie ligt bij de ander.

In plaats van bezig te zijn met een oplossing zou je ook stil kunnen staan bij je gevoel. Welke gevoelens roept het achterover leunen bij je op? Voel je je ongemakkelijk? Dat is oké. Laat het maar eens gewoon toe. Zonder daar weer een oplossing voor te zoeken. 😉 

Vind je het lastig om hiermee om te gaan? Dan heet ik je welkom voor een HSP coachingstraject waarin we samen gaan kijken wat er in jou gebeurt en wat jij nodig hebt om hier anders mee om te gaan.

Vond je dit leuk? Deel met anderen:
  • 2
  • 14
  •  
  •  
  •  

Lees meer HSP tips op social media

Bewaar voor later op Pinterest:

jouw verantwoordelijkheidsgevoel als HSP

jouw verantwoordelijkheidsgevoel als HSP

Mijn naam is Maaike Kruijsen, ik ben HSP coach en begeleid hoogsensitieve mensen (HSP) naar een fijn & ontspannen leven.

Ik deel handige tips en informatie over hoogsensitiviteit op deze website en via social media Pinterest, Instagram, Facebook.