Hoogsensitief en hoogbegaafd; de overeenkomsten en verschillen

Hoogsensitief en hoogbegaafd; Amerikaanse zeearend
9 minuten

Wist je dat hoogsensitief en hoogbegaafd zijn samen kan gaan? Ik zie dit geregeld in de praktijk. Soms is het alleen een vermoeden, anderen laten waarden boven de 130 zien door eerder gedane IQ testen. Maar hoogbegaafd zijn is meer dan een IQ score boven de 130. ​In dit artikel vertel ik aan de hand van het Delphimodel Hoogbegaafdheid wat het inhoudt om hoogbegaafd te zijn, wat het verschil is met hoogsensitiviteit, maar ook waarom het regelmatig samengaat. Ook benoem ik het Zijnsluik van Tessa Kieboom, dat eveneens verwijst naar hoogsensitiviteit in het voelen.

Hoogsensitief en hoogbegaafd zijn

Oftewel, hoogsensitief en hoogbegaafd kunnen hand in hand gaan. Het Delphimodel Hoogbegaafdheid waar ik verderop dieper op in ga, laat dit ook zien. Gebaseerd op het feit dat circa 15-20% van de bevolking hoogsensitief is en slechts 2 à 3% hoogbegaafd (dwz, IQ waarden boven de 130) betekent dat niet alle hoogsensitieve mensen ook hoogbegaafd zijn. En omgekeerd, herkennen ook niet alle hoogbegaafden zich in een hoogsensitieve manier van waarnemen. Daarnaast is er ook het zijnsluik van Prof. Tessa Kieboom waarin ze verwijst naar hoogsensitiviteit bij hoogbegaafden.

HSS en/of hoogbegaafd?

In de praktijk valt mij verder vaak op dat HSP die zich ook (grotendeels) herkennen in HSS (high sensation seeker), regelmatig hoogintelligent/meerbegaafd (IQ van 115-129, volgens Gross) tot (vermoedelijk) hoogbegaafd zijn. Lees meer over de kenmerken van HSP en HSS.

Wat is hoogbegaafdheid?

Laten we beginnen met wat hoogbegaafdheid is. Het meest bekende is het cognitieve aspect van hoogbegaafdheid, namelijk een IQ score van 130 of hoger. Maar hoogbegaafdheid is meer dan een IQ, stellen verschillende experts. Om dit beter te begrijpen leg ik hieronder het Delphimodel Hoogbegaafdheid uit en werp ik een blik op het Zijnsluik van Kieboom.

Het Delphimodel hoogbegaafdheid

Het uitgangspunt van dit model is dat de mens leeft in wisselwerking met zijn omgeving. Daarbij is zowel de innerlijke wereld als de dynamiek tussen de hoogbegaafde en de samenleving meegenomen. Wat het model een veelomvattend instrument laat zijn voor het begrijpen van de veelheid die hoogbegaafdheid kenmerkt.

Definitie hoogbegaafdheid Delphimodel

Deze definitie van hoogbegaafdheid komt voort uit wetenschappelijk onderzoek naar hoogbegaafdheid in 2007. Het luidt als volgt:

“Een hoogbegaafde is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.”

Definitie Hoogbegaafdheid Delphimodel

Bij deze definitie hoort ook het existentieel model (hieronder). Je ziet daarin meteen dat hoogbegaafdheid uit meer bestaat dan alleen intelligentie en dat ook hoogsensitiviteit wordt genoemd. Dit model wordt in 3 globale categorieën verdeeld: de innerlijke beleving, de wisselwerking met de buitenwereld en het samenspel van alle aspecten.

Delphimodel Hoogbegaafdheid

Aspecten van de innerlijke belevingswereld van een hoogbegaafde:

Autonoom in het zijn

Hoogbegaafde mensen zijn ontzettend autonoom en willen zelf afwegingen en keuzes maken. Dit is een zijnsaspect volgens dit model, met andere woorden je kunt niet anders als hoogbegaafde.

Hoogintelligent in het denken

Dit is het meest bekende aspect van hoogbegaafdheid en dit is meetbaar door middel van een IQ test (een nuance is hierbij op zijn plaats, dit licht ik verderop in dit artikel toe). Dit denken kenmerkt zich onder meer door een sterk analytisch vermogen. Maar ook door het denken op metacognitie: snel patronen kunnen doorzien, een groot associatievermogen, een snelle schakeling tussen meerdere oplossingen voor het probleem zoeken en de besluitvorming.

Rijk geschakeerd in het voelen

Een rijke gevoelswereld waarin vaak veel en genuanceerde emoties gevoeld worden.

Aspecten van de wisselwerking met de buitenwereld:

Gedreven, nieuwsgierig, in het willen

Maud Kooijman – van Thiel: “Hoogbegaafde mensen willen meestal heel veel. Ze willen van alles, het liefst meteen en liefst telkens weer iets nieuws.” Kenmerkend bij hoogbegaafdheid is de gedrevenheid,  nieuwsgierigheid en volharding. Zich vastbijten en heel ver doorgaan om hun doelen te bereiken.

Scheppingsgericht in het doen

Een intrinsiek gemotiveerde behoefte om te creëren: een plan, een verbetering, een idee, een product, zelfontwikkeling enz. En heel belangrijk: hier plezier aan beleven! Dit zit in de hoek van het doen.

Hoogsensitief in het waarnemen

Dit model stelt dat hoogbegaafden de wereld om hen heen én de eigen interne beleving waarnemen vanuit een hoogsensitieve beleving: “alles komt tegelijkertijd, in de volle nuance, heel precies en met de volle lading binnen.”

Het samenspel tussen bovenstaande aspecten:

De aspecten die tot nu toe genoemd zijn dekken nog niet de volledige lading van een hoogbegaafde. Het samenspel van de aspecten heeft namelijk ook nog een aantal overkoepelde kenmerken.

Snelheid

Hoogbegaafden zijn snel in bovenstaande aspecten. Waarbij het denken als supersnelle processor fungeert. Het liefst is dan ook alles gisteren verwerkt, gecreëerd en geregeld. Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat er snel overzicht is, maar ook dat er snel emoties ontstaan. In de praktijk herken ik (soms vermoedelijk, soms is er bij navraag een IQ score aanwezig) hoogbegaafdheid onder meer aan dit overkoepelde aspect. Snel praten kan dan ook een aanwijzing zijn.

Creatief

Veel hoogbegaafden zijn origineel, vindingrijk en denken out of the box waar ze doorgaans ook veel plezier aan beleven. Het creatieve zit hem vooral in het denken, willen en het doen.

Intens

Hoogbegaafdheid gaat gepaard met een grote intensiteit ten aanzien van het denken, voelen en willen. Ze leven zeer intens in alle aspecten.

Complex

Een hoogbegaafde zit complex (ofwel veelzijdig) in elkaar en functioneert complex, maar kan ook een grote complexiteit aan. Complex is van toepassing op alle aspecten behalve op autonomie.

💡 Meer uitleg over het Delphimodel kun je vinden in het boek van Maud Kooijman – van Thiel hoogbegaafd, dat zie je zó!

Het Zijnsluik

Denkluik en Zijnsluik hoogbegaafdheid Tessa Kieboom

Volgens Prof. Tessa Kieboom bestaat hoogbegaafdheid uit twee luiken: het denkluik en het zijnsluik. Hieronder in een afbeelding weergegeven. Je ziet dat het denkluik gaat over de cognitieve vermogens, de daaruit voortvloeiende leerhonger en wanneer deze te weinig gestild wordt verveling en demotivatie op de loer kunnen liggen. 

Daarnaast is er het zijnsluik, dat gaat over het voelen. Ze benoemt vier kenmerken van dit luik: perfectionisme, rechtvaardigheidsgevoel, hoogsensitiviteit en kritisch ingesteldheid.

Meer informatie over het Zijnsluik in het boek Hoogbegaafd van Tessa Kieboom.

Maar wacht even, perfectionisme en rechtvaardigheidsgevoel spelen toch vaak ook op bij hoogsensitieve mensen? Ja dat klopt en ik heb hier geen sluitend antwoord op. Mijn overwegingen hierbij zijn dat perfectionisme bij hoogbegaafden ook ligt in het cognitief snel zien van de uitkomst, maar dat de weg ernaar toe wat minder snel gaat dan het brein. Hoogbegaafden hebben vaak moeite met leren leren en voor het uitvoeren van taken is meer nodig dan alleen cognitie. Motoriek bijvoorbeeld, maar ook andere ontwikkelingsfasen kunnen asynchroon lopen met de cognitieve ontwikkelingsvoorsprong (deze laatste kan, afhankelijk van de intelligentiescore, vele jaren voorlopen). Vraag je bijvoorbeeld een kind om een huis te tekenen dan zal het in zijn hoofd een gedetailleerd plaatje hebben van hoe dat huis er met vele details precies uitziet. Maar omdat de motoriek nog onvoldoende verfijnd is, komt er maar een gedeelte daarvan ook echt op papier. Met als gevolg dat de tekening voor het kind mislukt is.

Bij zowel hoogsensitief als hoogbegaafd kan daarnaast rejection sensitivity meespelen, de angst voor (mogelijke) afwijzing. Deze ontstaat door negatieve gebeurtenissen, bijvoorbeeld in de jeugd, maar kan ook een gevolg zijn van een ingrijpende situatie tijdens of na de jeugd. Om het maar goed te doen kan je die lat namelijk ook heel tot onhaalbaar hoog gaan leggen. Met als gevolg dat veel mensen zichzelf in feite gaan afwijzen, omdat de lat nooit haalbaar is.

Hoogbegaafdheid herkennen

Onderstaand lijstje komt van hoogbegaafdheidsexpert Rianne van de Ven. Het zijn geen kenmerken van hoogbegaafdheid, maar ervaringen, gedragingen en valkuilen passend bij (onder meer) hoogbegaafdheid. HSP’s (zonder hoogbegaafdheid) zullen hier ook zeker de nodige punten herkennen bijvoorbeeld. Met andere woorden, benadrukt Rianne bij dit lijstje: ‘veel hoogbegaafden herkennen zich in dit lijstje, maar als je je herkent in dit lijstje, betekent dat nog niet dat je hoogbegaafd bent.” Verderop ga ik meer in op de verschillen tussen hoogsensitief en hoogbegaafd zijn.

  • Je voelt je al heel je leven “anders.

  • Je hebt moeite met autoriteit.

  • Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel.

  • Je verveelt je meestal vreselijk op verjaardagen en feestjes.

  • Je grapjes worden vaak niet begrepen (voorkeur voor taalgrapjes).

  • Mensen hebben moeite te begrijpen wat je zegt.

  • Als dit vaak voorkomt ga je ervan uit dat jij het dan wel mis zal hebben, want alle anderen denken iets anders.

  • Je denkt niet-conformistisch.

  • Je hoorde er op school vaak niet bij.

  • Je ziet erg snel oplossingen voor problemen.

  • Je hebt een neiging tot verslaving (games, sigaretten, alcohol…).

  • Je vindt het erg moeilijk om te starten met iets dat gedaan moet worden.

  • Je bent een echte wereldverbeteraar.

  • Je bent erg trouw en loyaal.

  • Je stelt hoge eisen, vooral aan jezelf.

  • Je verveelt je snel.

  • Je hebt een gruwelijke hekel aan herhalingen.

  • Je bent snel geprikkeld door iets.

  • Je bent snel geïrriteerd en ongeduldig.

  • Je hebt veel innerlijke onrust.

  • Je tobt vaak.

  • Je kunt je volledig verliezen in datgene waarmee je bezig bent.

  • Je denkbeelden worden niet begrepen of zelfs totaal genegeerd.

  • Je hebt de naam ingewikkeld of moeilijk te doen.

  • Je bent vaak serieus.

  • Je durft het ene moment alles en dan weer totaal niets.

  • Je hebt een laag zelfbeeld.

  • Je hebt vaak het gevoel onder je niveau te presteren.

  • Je hebt problemen met het organiseren van je leven.

  • Je stelt dingen uit.

  • Je maakt dingen vaak niet af.

  • Je hebt veel versnipperde projecten.

  • Je hebt een sterke drang naar prikkels.

  • Je bent overgevoelig voor zintuiglijke waarnemingen.

  • Je bent creatief (muziek, toneel, schrijven, …).

  • Je bent erg intuïtief.

  • Je hebt vaste procedures om dingen te doen.

  • Je doet vaak verschillende dingen tegelijk: multitasken (bv: verschillende boeken tegelijk lezen).

  • Je ziet altijd wel een beer op de weg.

Verschillen tussen hoogsensitief en hoogbegaafd zijn

Wat zijn nu de verschillen tussen deze twee? Er is nog weinig studie naar de combinatie gedaan en er ligt wat dat betreft nog een groot onontgonnen gebied voor ons. Zoals in beide modellen naar voren komt is er echter een duidelijk verschil: bij hoogbegaafdheid speelt ook een cognitief denkvermogen mee dat te meten is in een IQ test. Dit kan samengaan met hoogsensitiviteit, maar lang niet altijd. Daarbij is het percentage HSP’s in een maatschappij te groot (15-20%) ten opzichte van het percentage hoogbegaafden (2-3%). Circa 80% van de hoogsensitieve mensen is dus niet hoogbegaafd. Maar hoe kun je dit nu goed onderscheiden?

IQ score

Het meest belangrijke en ook meetbare verschil is het cognitieve vermogen. Een IQ test meet dit en kan uitsluitsel bieden. Hier is wel een kanttekening op z’n plaats, want niet elke hoogbegaafde zal een score van 130 of daarboven laten zien. Mijns inziens kunnen hier een aantal factoren meespelen zoals omstandigheden tijdens de test (waaronder faalangst, depressie, stress door de tijdsdruk) maar ook de test zelf roept soms bij hoogbegaafde vraagtekens op. Niet gek, hoogbegaafden zijn vaak kritische denkers die vanuit een ontembare nieuwsgierigheid alles willen onderzoeken en graag het grotere geheel willen overzien. En dan speelt er mogelijk nog een andere factor: onderpresteren. Dat wil zeggen dat je onder je niveau bent gaan presteren. Op de test kun je dus een lagere score laten zien dan je werkelijke capaciteit. Omgekeerd kun je een intelligentietest niet naar boven faken. Je kunt namelijk geen denkvermogen laten zien dat boven je kunnen ligt.

Heeft het doen van een IQ test zin? Dat kun alleen jij bepalen. Wat verandert een uitslag van een IQ test voor jou? Wat levert het je op? Ik adviseer mensen die graag een test willen laten doen om dit te laten uitvoeren door een bedrijf dat affiniteit heeft met hoogbegaafdheid.

Hoogintelligent / begaafd met een IQ score van 115-129

Dat hoogbegaafdheid (130 en daarboven) maar onder 2-3% van de bevolking voorkomt, geeft aan dat er nog een wereld tussen het gemiddelde van 90 – 110 en de 130 zit. Duidelijk weergegeven in onderstaand schema van hoogbegaafdheidsonderzoeker Miraca Gross (2007):

LevelIQPrevalentie
Begaafd115-1291:6 tot 1:40
Hoogbegaafd130-1441:40 tot 1:1000
Extreem hoogbegaafd145-1591:1000 tot 10:000
Uitzonderlijk hoogbegaafd160-1791:10.000 tot 1:1 miljoen
Onmetelijk hoogbegaafd180+Minder dan 1 miljoen

Ook in de groep begaafde mensen, ook wel hoogintelligent genoemd, bevinden zich hoogsensitieve personen. Naarmate de intelligentie oploopt en meer de 130 nadert, zal ook de intensiteit en complexiteit mijns inziens logischerwijs toenemen. Onderzoek hiernaar mist (zover ik weet) nog. Het zou in mijn ogen zeker verheldering bieden om hier dieper op in te gaan en verschillen in IQ inzichtelijk te maken.

Snelheid van denken vs mate van intensiteit?

In de praktijk herken ik (vermoedelijk) hoogbegaafden vaak aan de snelheid van denken (vaak gepaard gaande met snel praten), snel begripsvermogen en de terugkoppeling dat ze zich niet hoeven in te houden in het gesprek. Daarnaast zie ik regelmatig een behoorlijke intensiteit in voelen. Zowel in emoties als een hoeveelheid aan emoties en deze kunnen onderscheiden en benoemen waarbij daarnaast nog rekening gehouden wordt met andere standpunten. Ik las ergens in lectuur over hoogbegaafdheid (als ik het weer vind vermeld ik de bron) dat de intensiteit oploopt naarmate de intelligentie oploopt. Anderzijds kunnen hoogbegaafden tot op zekere hoogte intensiteit ook heel goed aan. Het hoort erbij en zet soms juist aan tot een pro actieve houding ten aanzien van situaties.

Energie kanaliseren

Hoogbegaafden zijn verhoogd vatbaar voor verveling. Dit heeft er onder meer mee te maken dat er meer energie te kanaliseren is op een dag. Waar een gemiddeld mens na een dag werken ’s avonds uitgeput op de bank ploft, is de energie nog niet voldoende gekanaliseerd voor hoogbegaafden. Die voelen pas ontspanning als ze ’s avonds nog een (interessant) studieboek gaan lezen, voldoende gesport/bewogen hebben of op een andere manier hun energie kwijt konden. In tegenstelling tot hoogsensitieve mensen die niet hoogbegaafd zijn en met veel minder prikkels al vol zitten. 

Er kan ook bij hoogbegaafden sprake zijn van overprikkeling in bepaalde situaties. De vraag is dan wat nodig is om rust te ervaren aan de ene kant, zonder een te weinig aan prikkels te hebben en waarbij de energie nog steeds gekanaliseerd kan worden aan de andere kant. Soms is het frustrerend als een omgeving dan steeds zegt: doe eens rustig aan, ga yoga of meditatie doen voor je rust, plan eens wat minder of wees niet zo snel. Dat werkt vaak namelijk averechts, want het geeft dan helemaal geen rust maar juist onrust waardoor een hoogbegaafde aan zichzelf kan gaan twijfelen.

Coaching hoogsensitief en hoogbegaafd zijn

Omdat ik mijn kennis vooral deel over hoogsensitiviteit, kloppen uiteraard veel mensen vanwege hun hoogsensitiviteit en het leren omgaan daarmee bij mij aan. Toch zie ik in toenemende mate (vermoedelijk) hoogbegaafden in de praktijk die worstelen met hun gevoeligheid en emotionele intensiteit. In dat geval richt ik mijn begeleiding niet meer alleen op hoogsensitiviteit, want zowel onder-als overprikkeling krijgt dan een andere context.

Deze mensen zijn niet alleen gevoelig, maar hebben vaak zoals ik hierboven beschreef ook een enorme bak energie die gekanaliseerd moet worden. Doen ze dit niet door bijvoorbeeld de rust te nemen die bij een hoogsensitief persoon zonder hoogbegaafdheid zou passen, dan worden ze op den duur doodongelukkig met depressie en bore-outs tot gevolg. Het zit hem dan wel degelijk in rust, maar de vraag is HOE je die rust als hoogbegaafde krijgt. En in mijn ervaring zijn hoogbegaafden (meestal) uitstekende coaches naar zichzelf wanneer ze de ruimte gaan ervaren om zichzelf te kunnen zijn en het inzichtelijk wordt waaróm ze anders zijn. Ook ten aanzien van hoogsensitiviteit en de tips die daarvoor online en in boeken worden gegeven, maar niet (voldoende) lijken aan te sluiten.

Herkenbaar?

Dit was een behoorlijk lang stuk waarin ik heb getracht hoogbegaafdheid en de combinatie met hoogsensitiviteit zo goed mogelijk te vatten. Mocht je naar aanleiding hiervan iets willen delen, vragen of aanvullen, laat dit gerust in een reactie hieronder weten.

Vond je dit leuk? Deel met anderen:

  • 302
  •  
  • 148
  •  
  •  

Bewaar voor later op Pinterest:

Hoogsensitief en hoogbegaafd; zeearend

Ook interessant

11 Reacties

  1. Maaike, wat een super artikel! Heerlijk alles op een rij, duidelijke uitleg. En véél info, een lang artikel zoals je schrijft. Ik herken ook veel vd info over hoogbegaafdheid die ik door de jaren heen verzameld heb en ervaren heb met leerlingen in mijn groep. Het is niet alleen IQ, wat een groot deel vd ouders vaak alleen zien bij hun prinsje of prinsesje.
    Dit artikel ga ik ook zeker bewaren! Groet, Monique

    • Een helder artikel, wat ik met plezier gelezen heb.
      Maar bij deze heb ik een persoonlijke vraag, het gaat om het volgende: vroeger is er eens bij mij een hersentest gedaan, resultaat snelle hersenwerking. Ik heb zelf vaak het gevoel dat mijn hersenen gedeeltelijk bestaan uit een harde schijf, waar alle informatie opgeslagen ligt. Heb een olifanten geheugen en vooral ook fotografisch geheugen. Ik combineer heel snel en zonder moeite zie ik waar de hoofdpunten liggen en trek mijn conclusie. Met veel woordspel humor. Verrassend is als sommige emoties de overhand krijgen, ben ik 1 of 2 dagen van slag en werkt mijn brain gewoon niet. Enfin, kan gebeuren. Ben een kluisenaarster in de bergen van Spanje, de natuur geeft me alles wat ik
      nodig heb.

      MAAR……ik krijg het huis niet op orde. En dat is geen grap, ik heb er last van, want mijn dochter klaagt erover als ze komt en dan vind ik nog dat ik zo goed mijn best gedaan heb. Het huishouden lijkt zo vanzelfsprekend, het is voor mij een ramp, ik krijg het niet voor elkaar. Ik zie het gewoonweg niet. Als ik zie hoe anderen dat in een handomdraai doen, wow dat bewonder ik enorm. Zijn er tips voor om mij hierbij te helpen? Zou er heel dankbaar voor zijn.

      Een fijne dag en hartelijke groeten Manja.

      • Hoi Manja,

        Het zou je waarschijnlijk helpen inzicht te krijgen in waarom het niet lukt om je huis op te ruimen. Binnenkort deel ik boekentips over hoogbegaafdheid, wellicht kun je daar de nodige inzichten en tips uithalen.

        Warme groet,
        Maaike

      • Dag Manja

        Ik herken je verhaal… ik reageer normaal nooit online, maar omdat je hier misschien wat aan hebt… je verhaal doet me denken aan executieve vaardigheden. Die zijn vaak bij hoogbegaafde mensen niet goed ontwikkeld, doordat ze gewend zijn veel direct te kunnen zonder te hoeven leren, oefenen, proberen. Dat proces is men niet vaak aan gegaan, waardoor ook executieve vaardigheden niet goed ontwikkeld zijn. Het is zeker wel te leren en te trainen! Dat is het mooie. Met goede begeleiding. Of door het lezen van een boek en de herkenning en daardoor erkenning die je ontvangt, kan je vaak zelf al een hoop stappen zetten is mijn ervaring. Nou ik weet niet of het aansluit bij jouw verhaal en situatie… maar ik wens je alle goeds met je huishouden! Ik kan er soms langer over nadenken hoe ik het zou kunnen uitvoeren (bijv de was opvouwen of een kast opruimen) dan dat het daadwerkelijk aan tijd zou hoeven kosten als ik het gewoon zou gaan doen.

        Veel succes!
        Mvg,
        Gerdien Smit

      • Beste Manja,
        Misschien krijg je het huishouden niet op orde omdat je het niet interessant vindt? Dat heb nl al mijn hele leven, wat ik niet zinvol, interessant en leuk vind, lukt gewoonweg niet of met heel veel moeite en kost helaas heel erg veel energie. Zelf wacht ik meestal op een “aanval” om nare klussen te doen. Ik weet sinds enkele jaren dat ik kenmerken van hoogbegaafdheid heb (dé hoogbegaafde bestaat niet) en al heel erg veel langer dat ik ook hooggevoelig ben.
        En, Manja, het gaat erom wat je er zelf van vindt en niet wat een ander ervan vindt , toch?
        Hartelijke groet, Tini

  2. Een feest van herkenning maar dat had ik al wel een beetje verwacht.. Er vallen steeds meer puzzelstukjes op hun plaats en mede daardoor gaat mijn ontwikkeling op sommige vlakken momenteel in een stroomversnelling. Het fijne is, dat anderen dit ook opmerken en dit levert soms spontane en hele mooie complimenten op. Tegelijkertijd gaat de ontwikkeling mij (uiteraard) nog niet snel genoeg.

    Zelf heb ik nog nooit een echte IQ test laten doen. Wel heb ik meerdere van die gratis testen gedaan, maar aan die uitkomsten hecht ik eerlijk gezegd weinig waarde.. Het doen van een test bij een officiële test zou ik enerzijds wel graag doen, anderzijds vrees ik bij voorbaat al mijn faalangst. Wie weet, ooit.

    • Hoi Wendy,

      Fijn dat de puzzelstukjes op hun plaats beginnen te vallen. Zo leer je steeds meer jezelf kennen en begrijpen. Geef jezelf soms wat tijd (en ruimte), het hoofd is snel maar een proces kan – zelfs met alle logica van de wereld- niet sneller dan het gaat. 🙂

      Warme groet,
      Maaike

  3. Wat een interessant artikel. Hoewel ik zelf denk niet tot de werkelijk hoogbegaafde te horen, herken ik er een groot aantal kenmerken van. Mijn vraag is, hoe kijk jij naar het verschil tussen het denken vanuit rechter of linker hersenhelft. Ik heb namelijk een sterk associërend vermogen ( conceptueel denker). In jouw beschrijving zou dat onder hoogbegaafdheid kunnen passen. Maar wellicht is er ook nog een vorm van anders begaafd zijn vanuit rechter hersenhelft denken?

    Benieuwd naar je reactie.

    • Dag Joke,

      Goede vraag. Ik weet onvoldoende af van (studies naar) linker- en rechterhersenhelft in combinatie met hoogbegaafdheid. Wat ik wel weet is dat creativiteit en analytisch vermogen beide bij hoogbegaafden vaak sterk vertegenwoordigd zijn maar hoe dat exact correspondeert met beide hersenhelften weet ik helaas niet.

      Warme groet,
      Maaike

      • Beelddenken perhaps? Praten met voorbeelden etc. Groetjes simon

  4. Goed en verhelderend artikel. Veel herkenning.


Schrijf een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *